De cilinder van je oplegslot vervangen lijkt een klus van tien minuten. Tot je het slot van de deur schroeft en ziet dat er geen gewone profielcilinder in zit, maar een cilinder met een staart eraan. Of dat de buitenkant van de cilinder vastzit aan de slotkast en er helemaal niet uit wil.



Daar lopen veel mensen op vast. Een oplegslot zit op de deur geschroefd in plaats van erin, en welk type cilinder erin hoort verschilt per merk en per bouwjaar. Soms schuif je er een standaard cilinder in, soms heb je een ombouwset nodig, en soms is het slimmer om het hele slot te vervangen.



Zo weet je zeker dat je een oplegslot hebt

Kijk aan de binnenkant van je deur. Zie je een metalen kast die op het hout is geschroefd, met een knop of een sleutelgat erin, dan heb je een oplegslot. Het slot ligt op de deur, vandaar de naam. Aan de buitenkant zie je alleen de cilinder of een sleutelgat door de deur heen steken.

Zit er niets op de deur en zie je alleen een smalle metalen strip in de zijkant van de deur, tussen de kruk en de sluitplaat, dan heb je een insteekslot. Dat slot zit in de deur gefreesd. De uitleg hieronder gaat over oplegsloten. Wil je weten wat er in jouw deur zit, dan helpt onze pagina over sloten en cilinders je verder.


Oplegsloten kom je vooral tegen op oudere voordeuren, achterdeuren, bergingsdeuren en tuindeuren. Ze zijn stevig, ze gaan lang mee en ze zijn eenvoudig te vervangen, want je hoeft niet in het hout te frezen.




Waarom de cilinder van een oplegslot anders werkt

In een moderne voordeur zit meestal een profielcilinder: die bekende vorm die op een sleutelgat lijkt, een rondje met een verbreding eronder. Die schuif je vanaf de zijkant van de deur naar binnen en zet je vast met één schroef.


Bij een oplegslot werkt dat anders. Daar steekt de cilinder van buitenaf door de deur heen en stuurt hij de slotkast aan de binnenkant aan. Bij veel oudere sloten gebeurt dat met een staartcilinder: een cilinder met een plat metalen staartje aan de achterkant dat in het mechaniek van de slotkast grijpt. Draai je de sleutel, dan draait dat staartje mee en schuift de schoot naar buiten.


Dat verschil is de reden dat een cilinder uit de bouwmarkt vaak niet past. Een profielcilinder heeft geen staart en kan de slotkast van een oud oplegslot dus niet aansturen.



Vaste buitencilinder of losse cilinder

Oplegsloten vallen ruwweg in twee groepen, en dat onderscheid bepaalt hoeveel werk je hebt.

  • Losse cilinder. De cilinder is een apart onderdeel dat je van de slotkast kunt scheiden. Je draait de bevestigingsschroeven los, schuift de oude cilinder eruit en de nieuwe erin. Dit is de makkelijkste variant.
  • Vaste buitencilinder. De cilinder maakt deel uit van het slot en is niet los te krijgen zonder de rest te slopen. In dat geval vervang je niet de cilinder, maar het hele oplegslot, of je zet het slot om met een ombouwset.

Er is nog een tussenvorm die veel voorkomt: een slot met een losse staartcilinder. Die krijg je er wel uit, maar er moet een nieuwe staartcilinder voor terug, geen gewone profielcilinder.

Hoe je in twee minuten ziet welk type jij hebt

Doe de deur open en zet hem vast, zodat je niet buiten komt te staan. Draai daarna de schroeven van de slotkast aan de binnenkant los en haal de kast van de deur. Nu zie je de achterkant van de cilinder.

Zie je een plat metalen staartje aan de achterkant van de cilinder steken, dan heb je een staartcilinder. Zie je de vorm van een profielcilinder, met dat rondje en de verbreding eronder, dan zit er al een moderne cilinder in en heb je geluk. Zie je helemaal geen losse cilinder maar één geheel met de kast, dan zit de cilinder vast en gaat het hele slot eruit.


Pak je telefoon en maak een paar foto's: van de achterkant van de cilinder, van de voorkant van de deur en van de binnenkant van de slotkast met het typenummer erop. Met die foto's kan een slotenmaker of een verkoper meteen zien wat je nodig hebt, en dat scheelt je een tweede rit.

Wat een ombouwset doet

Zit er een staartcilinder in of een cilinder die vastzit aan het slot, dan hoef je niet meteen het hele slot te vervangen. Voor de bekendste oplegsloten bestaan ombouwsets. Zo'n set bouwt je oude slot om, zodat er wel een gewone profielcilinder in past.

Dat heeft twee voordelen. Je kunt kiezen uit het complete aanbod aan profielcilinders in plaats van het beperkte aanbod aan staartcilinders. En je kunt de cilinder gelijksluitend laten maken met de andere sloten in huis, zodat je met één sleutel de voordeur en de achterdeur opent.


Een ombouwset is wel merk- en typegebonden. Een set voor een Lips-slot past niet zomaar op een slot van een ander merk. Het typenummer op de slotkast is dus geen detail maar het startpunt.

Opmeten: doornmaat, draairichting en cilindermaat

Bestel je zelf, dan heb je drie gegevens nodig.

  • Doornmaat. Dit is de afstand van de voorkant van het slot tot het midden van het sleutelgat of de cilinder. Bij oplegsloten kom je meestal 50 of 60 millimeter tegen. Meet met een liniaal of schuifmaat, niet op het oog.
  • Draairichting. Een slot is links- of rechtsdraaiend, en dat hangt af van de kant waar de scharnieren zitten en waar het slot zit. Bestel je de verkeerde richting, dan valt de schoot de andere kant op en past het slot niet. Weet je het niet zeker, maak dan een foto van de deur van binnen en van buiten en laat het controleren voordat je bestelt.
  • Cilindermaat. Bij een profielcilinder meet je vanaf het midden van de schroefopening naar buiten en naar binnen, bijvoorbeeld 30 aan de buitenkant en 40 aan de binnenkant. Bij een staartcilinder gaat het om de lengte plus de vorm van de staart.

Twijfel je over een van de drie, laat het dan opmeten. Een cilinder die een paar millimeter te lang is, steekt uit en is juist inbraakgevoelig, en dat maakt je deur onveiliger dan hij was.


De merken die je in Nederland tegenkomt

Lips is het merk waar Nederlanders het vaakst naar zoeken in combinatie met oplegsloten. Typenummers als 1753 en 1754 kom je regelmatig tegen op oudere voordeuren. Daarnaast zie je Nemef, Cisa en Yale.


Het typenummer staat meestal op de voorplaat van het slot of aan de binnenkant van de slotkast, soms onder een laag verf. Maak dat plekje voorzichtig schoon voordat je gaat zoeken, dan kun je het nummer weer lezen. Zonder typenummer wordt het gokken, en gokken kost je een retourzending.


Zit er een oud slot in van een merk dat niet meer geleverd wordt, dan is een compleet nieuw oplegslot vaak goedkoper en veiliger dan blijven zoeken naar een passend onderdeel.

Stap voor stap de cilinder vervangen

Heb je een losse cilinder en de juiste vervanger in huis, dan gaat het zo.

  • Zet de deur open en klem hem vast, zodat hij niet dichtvalt terwijl het slot eruit is.
  • Draai de schroeven van de slotkast aan de binnenkant los en neem de kast van de deur. Leg de schroeven apart, ze zijn niet allemaal even lang.
  • Draai aan de buitenkant de bevestigingsschroeven of de rozet los waarmee de cilinder vastzit.
  • Steek de sleutel in de cilinder en draai hem een klein stukje, zodat het nokje of het staartje recht komt te staan. In die stand schuift de cilinder door de deur naar buiten.
  • Schuif de nieuwe cilinder erin, weer met de sleutel er half in gedraaid, en zet hem vast.
  • Test met de deur nog open of de sleutel soepel draait en de schoot volledig naar buiten komt. Pas als dat goed gaat, schroef je de slotkast terug en doe je de deur dicht.

Die laatste stap slaan mensen het vaakst over, en juist die stap voorkomt dat je straks buiten staat.


Waar het meestal misgaat

Vier dingen gaan het vaakst mis, en ze zijn alle vier te voorkomen.

Het eerste is een profielcilinder kopen voor een slot dat een staartcilinder nodig heeft. De cilinder past dan wel door het gat, maar er beweegt niets, want er is niets dat de slotkast aanstuurt.


Het tweede is de verkeerde draairichting. Dat merk je pas als het slot al van de deur is en je nieuwe slot de schoot de andere kant op stuurt.

Het derde is een cilinder die te lang is. Een cilinder hoort maximaal een paar millimeter buiten het beslag uit te steken. Steekt hij verder uit, dan kan een inbreker hem eruit trekken. Zo maakt een nieuwe cilinder de deur soms juist kwetsbaarder dan hij was.


Het vierde is forceren. Draait de sleutel zwaar of komt de cilinder er niet uit, dan zit er iets vast. Met kracht trekken of met een hamer tikken levert een gebroken staart of een beschadigde slotkast op, en dan ben je niet meer aan een cilinder maar aan een compleet slot toe.

SKG-sterren en kerntrekbeveiliging

Vervang je toch de cilinder, pak dan meteen de beveiliging mee. Cilinders worden getest op inbraakwerendheid en krijgen een aanduiding in sterren van SKG-IKOB. Meer sterren betekent dat het slot langer standhoudt bij een inbraakpoging.

Belangrijker nog dan de cilinder zelf is wat eromheen zit. Kerntrekken is een bekende manier om een voordeur snel open te krijgen: de inbreker pakt de uitstekende cilinder vast en trekt de kern eruit. Een cilinder die netjes vlak zit en beslag met een kerntrekbescherming maken dat een stuk moeilijker. Op onze pagina over kerntrekbeveiliging lees je hoe dat werkt.

Ben je van plan om aan het Politiekeurmerk Veilig Wonen te voldoen, dan gelden er eisen aan het hang- en sluitwerk. Een los vervangen cilinder is daarvoor meestal niet genoeg, want ook het beslag en de sluitplaat tellen mee.


Wat kost het

De prijs bestaat uit twee delen: het materiaal en de arbeid.

Bij ons kost een SKG-cilinder met drie sterren ongeveer vijfenzestig tot honderd euro. Een staartcilinder voor een oplegslot ligt in dezelfde orde van grootte: bij een landelijke webshop staat er een voor rond de tachtig euro. Een compleet setje voor een voordeur, inclusief cilinder, SKG-beslag en plaatsing, begint bij ons rond de tweehonderdvijfenzeventig euro.

Wat de arbeid kost, hangt af van wat we aantreffen. Een losse cilinder omwisselen is een korte klus. Een slot met een vaste cilinder ombouwen of vervangen kost meer tijd, omdat er gemeten en soms bijgewerkt moet worden. Wij noemen liever geen bedrag zonder je deur gezien te hebben. Op onze pagina over slotenmaker kosten lees je waar de prijs van afhangt, en vraag altijd vooraf een duidelijke prijsopgave.


Wanneer je beter een slotenmaker belt

Zelf doen kan prima als je een losse cilinder hebt, het typenummer kent en de maten kloppen. In een paar situaties is bellen goedkoper dan zelf doorgaan.

Bel als de cilinder vastzit aan de slotkast en je niet weet of er een ombouwset voor bestaat. Bel als je het typenummer niet kunt vinden of als het slot zo oud is dat je er niets meer over vindt. Bel als de sleutel al zwaar draait of blijft steken, want dan is er meer aan de hand dan alleen een versleten cilinder. En bel zeker als je twijfelt over de lengte, want een uitstekende cilinder is het verschil tussen een veilige en een kwetsbare voordeur.

Wij zien meestal in één oogopslag welk type slot erin zit en welke cilinder erbij hoort, en we vervangen alleen wat echt nodig is. Wil je in één keer door naar een moderne cilinder, dan kun je ook meteen kijken naar het cilinderslot vervangen van je voordeur.

Bronnen

Onderwerp Bron
Bij oplegsloten kom je meestal een doornmaat van 50 of 60 millimeter tegen, en de draairichting bepaalt of het slot past. MijnIJzerwaren, kennisartikel over het vervangen van een oplegslot (openbaar).
Een staartcilinder voor een oplegslot wordt in de Nederlandse handel aangeboden voor rond de tachtig euro inclusief btw. MijnIJzerwaren, productvermelding staartcilinder (openbaar, prijspeil augustus 2026).
Voor de bekendste oplegsloten bestaan ombouwsets waarmee er een profielcilinder in past. Nederlandse slotenhandel voert hiervoor eigen productcategorieën, onder meer "oplegsloten en ombouwsets" en "cilinder ombouwset voor Lips oplegsloten" (openbaar).
Lips is het merk waarnaar in Nederland het vaakst gezocht wordt in combinatie met oplegsloten. Ubersuggest zoekvolumes Nederland, augustus 2026.
Cilinders met een SKG-sterrenaanduiding zijn getest op inbraakwerendheid. SKG-IKOB certificatie (openbaar).

Veelgestelde vragen

Past een gewone profielcilinder in een oplegslot?

Soms wel, soms niet. Nieuwere oplegsloten werken met een profielcilinder. Oudere sloten hebben een staartcilinder nodig, of een ombouwset waarmee er alsnog een profielcilinder in past. Haal de slotkast van de deur en kijk naar de achterkant van de cilinder, dan weet je het.

Wat is een staartcilinder?

Een cilinder met een plat metalen staartje aan de achterkant. Dat staartje steekt door de deur heen en stuurt het mechaniek in de slotkast aan. Draai je de sleutel, dan draait de staart mee en beweegt de schoot.

Kan ik alleen de cilinder vervangen of moet het hele slot eruit?

Is de cilinder een los onderdeel, dan kun je alleen de cilinder vervangen. Zit hij vast aan de slotkast, dan gaat het hele slot eruit of zet je het om met een ombouwset. Welke van de drie het wordt, zie je zodra de kast van de deur is.

Kan ik mijn huidige sleutel houden?

Bij een nieuwe cilinder krijg je nieuwe sleutels, dus je oude sleutel werkt niet meer. Wel kun je meerdere cilinders gelijksluitend laten maken, zodat één sleutel op je voordeur en je achterdeur past. Dat is vaak juist een goed moment om dat te regelen.

Welke maten heb ik nodig om te bestellen?

De doornmaat van het slot, meestal 50 of 60 millimeter, de draairichting van de deur en de lengte van de cilinder aan de binnen- en buitenkant. Voeg daar het merk en het typenummer van de slotkast aan toe, dan is de kans op een misser klein.